CNC Tezgâhları Nasıl İzlenir?

Onur Özkan · 11 Kasım 2026

CNC tezgâhlarını izlemenin iki yolu vardır: tezgâhın kontrol ünitesine bağlanıp içeriden veri almak ya da tezgâhın dışarıya gösterdiği durumu kaydetmek. Bilmek istediğiniz şey her tezgâhın kaç saat işlediği ve geri kalan zamanın nereye gittiğiyse ikinci yol yeterlidir ve tezgâhın markasına bağlı değildir. KAYA Vision AI bu kaydı, tezgâhın sinyal lambasını mevcut kameralarınızdan okuyarak tutar.

İki Yol, İki Ayrı Soru

Kontrol ünitesine bağlanan sistemler iş mili yükünü, ilerleme hızını, çalışan programı ve alarm kodlarını görür. Takım ömrünü izlemek ya da bir parçanın neden uzun sürdüğünü program satırı düzeyinde incelemek istiyorsanız bu veriye ihtiyacınız vardır. Bunun karşılığında her kontrol ünitesi için ayrı bir bağlantı kurmak gerekir ve eski tezgâhlarda bu bağlantı çoğu zaman hiç kurulamaz.

Dışarıdan izlemek daha sade bir soruyu cevaplar: tezgâh ne zaman işledi, ne zaman durdu, durduğunda başında biri var mıydı? Haftalık planı, teklif sürelerini ya da yeni bir tezgâh ihtiyacını konuşurken masaya gelen soru da çoğu zaman budur.

Hangisine İhtiyacınız Var?

Karar vermek için rakamı kimin, ne için kullanacağına bakmak yeterlidir. Rakam üretim toplantısında, kapasite planında ya da teklif hazırlarken kullanılacaksa tezgâh başına saatler işinizi görür. Bir proses mühendisi çevrim süresini saniye saniye kısaltmaya çalışıyorsa kontrol ünitesinin verisine ihtiyacı olur.

İkisi birbirini dışlamaz. Bütün tezgâhlarda saatlerle başlayıp kritik birkaç tezgâhta kontrol ünitesi verisini sonradan eklemek de mümkündür.

Bir CNC Atölyesinde Saatler Neyi Gösterir?

KAYA'nın raporunda yeşil yanan süre işleme süresidir. Sarı yanan süre ise tezgâhın başında birinin olup olmamasına göre ikiye ayrılır. Başında biri varken geçen sarı süre büyük ihtimalle bağlama, sıfırlama, ölçüm ya da takım değişimidir; çalışma süresinin içinde kalır, ama kendi satırında görünür. Başında kimse yokken geçen sarı süre, işini bitirip birini bekleyen tezgâhın süresidir; çalışma süresine girmez ve ayrı raporlanır. Kırmızı yanan süre de alarm olarak ayrı tutulur.

Bir tezgâh az çalışıyorsa bu ayrım nereye bakmanız gerektiğini gösterir. Bağlama ve ölçüm mü uzun sürüyor, yoksa tezgâh boşta operatör mü bekliyor? İkisinin çözümü farklıdır: biri fikstür ve iş hazırlığıyla, diğeri operatörün kaç tezgâha baktığıyla ilgilidir.

Örnek: Bir Tezgâhın Bir Haftası

Rakamlar yalnızca örnektir. İki vardiyalı bir atölyede bir işleme merkezinin haftalık 80 planlı saati şöyle dağılmış olsun:

Bu tabloda en çok dikkat çeken satır, tezgâhın başında kimse yokken beklediği 10 saattir. Tezgâh hazırdır ama operatör başka yerdedir. Bu saatlerin vardiya değişimlerinde mi, molalarda mı, yoksa operatörün yan tezgâhta ayar yaptığı sırada mı biriktiğine gün görünümünden bakılır. Çözüm de buna göre değişir: molaların kaydırılması, iş hazırlığının önceden yapılması ya da bir operatörün baktığı tezgâh sayısının yeniden düşünülmesi.

Farklı Marka ve Yaştaki Tezgâhlarda

Bu yöntemde tezgâhtan beklenen tek şey, kameranın görebileceği bir sinyal lambasıdır; markası, yaşı ve kontrol ünitesi hesaba girmez. KAYA bugün canlı bir müşteri sahasında CNC ve enjeksiyon makinelerinde kullanılıyor. Kameralarınızın lambaları görüp görmediğini nasıl anlayacağınızı eski makinelerde çalışma saati yazısında anlattım. KAYA'nın uygun olmadığı durumları KAYA sayfasında, kurulumla ilgili soruların cevaplarını SSS sayfasında bulabilirsiniz.

Bu Yöntemin Sınırları

Yukarıda saydığım kontrol ünitesi verilerinin hiçbiri bu yolla gelmez; kamera kontrol ünitesinin içini göremez. KAYA günlük rapor üretir ve bir tezgâh alarma geçtiğinde uyarı göndermez; anlık müdahale gereken durumlar için doğru araç değildir.

Parça sayımı ayrı ve isteğe bağlı bir eklentidir. Parçaların belirli bir kamera alanından geçtiği kurulumlarda kullanılır, ERP bağlantısı gerektirir ve ölçülen çalışma saatlerini değiştirmez.

Sık Yapılan Hatalar

Yalnızca yeni tezgâhları izlemek

Bağlantısı kolay olduğu için izleme çoğu zaman yeni tezgâhlarla başlar. Oysa kayıp, bağlanamayan eski tezgâhlarda da olabilir ve ölçülmeden görünmez. Lambadan ölçüldüğünde eski tezgâh da yeni tezgâh da aynı şekilde sayılır.

Yeşil yanan süreyi talaş kaldırma süresi sanmak

Yeşil lamba tezgâhın çevrimde olduğunu gösterir. Çevrimin içinde boşta yapılan hareketleri, takım yolunun ne kadarının kesimde geçtiğini lamba söylemez; bunun için kontrol ünitesinin verisi gerekir.

Birkaç günlük veriyle karar vermek

Tek bir hafta, o haftaya düşen işlerin özelliğini taşır. Tezgâhlar hakkında karar vermeden önce en az bir ayı birlikte görmek gerekir; ilk 30 günün ücretsiz olması da bu yüzden işe yarar.

Başlamak İçin

İki üç tezgâhla başlayın. Bunlardan biri, atölyede "hiç boş durmuyor" denen tezgâh olsun; ölçülen saatlerle atölyedeki his arasındaki farkı en açık orada görürsünüz.

Kurulum uzaktan, yaklaşık bir saatte yapılır; tezgâhlara hiçbir şey takılmaz. İlk 30 gün için ücret almıyoruz, sürenin sonunda sonuçlara sizinle birlikte bakıyoruz.

Makinelerinizde sinyal lambası var mı, kamera bunları görebiliyor mu? Bize info@glotech.io adresinden yazabilirsiniz.

Tüm yazılar