OEE Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Onur Özkan · 17 Ekim 2026

OEE, İngilizce Overall Equipment Effectiveness ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede Toplam Ekipman Etkinliği olarak geçer. Bir makinenin planlanan üretim süresinin ne kadarını gerçekten sağlam parça üreterek geçirdiğini gösterir. Kullanılabilirlik, Performans ve Kalite oranlarının çarpılmasıyla hesaplanır.

Kavram, Japonya'da Toplam Verimli Bakım (TPM) yaklaşımının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Bugün makine ve hat bazında verimliliği izlemek için yaygın olarak kullanılır.

OEE'yi Oluşturan Üç Oran

Bu oranların her biri farklı bir kaybı gösterir.

Kullanılabilirlik, makinenin planlanan sürenin ne kadarında çalıştığını gösterir. Arıza, ayar, kalıp değişimi ya da malzeme beklenmesi gibi duruşlar bu oranı düşürür. Çalışma süresi, planlanan üretim süresine bölünerek hesaplanır. Molaların ya da planlı bakımın planlanan süreye dahil edilip edilmeyeceği her işletmenin kendi kararıdır. Önemli olan, her hesapta aynı yöntemin kullanılmasıdır.

Performans, makinenin çalıştığı sürede ne kadar hızlı ürettiğini gösterir. Üretilen parça sayısı ideal çevrim süresiyle çarpılır ve çalışma süresine bölünür. Makine yavaş çalışıyorsa ya da kayda geçmeyen kısa duraklamalar varsa bu oran düşer.

Kalite, üretilen parçaların ne kadarının sağlam çıktığını gösterir. Sağlam parça sayısı, toplam parça sayısına bölünür.

Bir Vardiya Üzerinden Örnek

Aşağıdaki rakamlar yalnızca hesabı göstermek için seçilmiş bir örnektir.

Bir makine için planlanan üretim süresi 480 dakika olsun. Vardiya içinde arıza ve ayar nedeniyle toplam 80 dakika duruş olmuş, makine 400 dakika çalışmış. Bu sürede ideal çevrim süresi 30 saniye olan bir parçadan 720 adet üretilmiş, bunların 684'ü sağlam çıkmış.

Sonucu daha kısa bir yoldan da kontrol edebilirsiniz. Sağlam parça sayısı ideal çevrim süresiyle çarpılıp planlanan süreye bölündüğünde de aynı oran bulunur. Örnekte 684 × 0,5 / 480, yine yaklaşık %71 eder. Yani vardiyada çıkan sağlam parçalar, makinenin planlanan sürenin yaklaşık %71'inde ideal hızla üretebileceği miktara eşittir.

Rakamlar Nereden Geliyor?

Formül basittir ve Excel'de birkaç hücreyle kurulabilir. Sonucun ne kadar anlamlı olduğu ise içine giren rakamlara bağlıdır.

Parça ve hurda sayıları çoğu zaman bir sayaçtan, bir üretim formundan ya da ERP'den gelir. Duruş süreleri ise genellikle operatörlerin doldurduğu formlara dayanır. Kısa duruşlar forma yazılmayabilir, bazı kayıtlar da iş bittikten sonra akılda kaldığı kadarıyla tamamlanır. Bu durumda Kullanılabilirlik oranı da bir tahmin olur. Üç oran birbiriyle çarpıldığı için bu tahmin OEE sonucunun tamamına yansır.

Kullanılabilirliği Sinyal Lambasından Ölçmek

Makinenin çalışıp çalışmadığı zaten üzerindeki sinyal lambasında görünür. Kaya, fabrikanızdaki mevcut kameralarla bu lambayı okur ve her makinenin ne kadar çalıştığını, ne kadar durduğunu kaydeder. Makineye sensör takılmaz ve operatörün bir şey girmesi gerekmez. Kameralarınız lambaları net görmüyorsa kameranın açısını değiştirmek ya da ilave bir kamera koymak gerekebilir.

Lamba sarıyken Kaya makinenin başında biri olup olmadığına da bakar. Böylece başında biri varken geçen süre ile makinenin kimse yokken beklediği süre ayrı ayrı raporlanır. Kamera bir süre makineyi göremezse Kaya o süreyi tahminle doldurmaz, "kanıt yok" olarak kaydeder. Bir makinenin çalışma süresi size hatalı görünürse o saate ait kamera karelerini açıp kendiniz kontrol edebilirsiniz.

Kaya, OEE hesabının Kullanılabilirlik kısmı için gereken çalışma ve duruş sürelerini ölçer. Performans için parça sayısı ve ideal çevrim süresi, Kalite için sağlam ve hurda parça sayıları ayrıca gerekir. Bu nedenle Kaya tek başına bir OEE sistemi değildir, ancak OEE sistemleriyle entegre edilebilir.

İlk 30 Gün Ücretsiz

Kaya'yı 30 gün boyunca mevcut kameralarınızla ücretsiz deneyebilirsiniz. Bu sürede Kaya makinelerinizin çalışma ve duruş sürelerini ölçer. 30 günün sonunda sonuçlara sizinle birlikte bakarız. Kaya'nın hangi durumlarda uygun olmadığını Kaya sayfasında, diğer soruların yanıtlarını Sık Sorulan Sorular bölümünde bulabilirsiniz.

Makinelerinizde sinyal lambası var mı? Kameralarınız bu lambaları görebiliyor mu?

Bize info@glotech.io adresinden ulaşabilirsiniz.

Tüm yazılar